Kütahya’daki Aizanoi Antik Kenti’nde bulunan yaklaşık 1700 yıllık yazıtlar, Roma İmparatorluğu’nda ürün ve hizmet fiyatlarına nasıl sınır getirildiğini gösteriyor.
Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesinde bulunan Aizanoi Antik Kenti, Roma İmparatorluğu’nun ekonomik yaşamına ilişkin önemli izler taşıyor. Antik kentteki Macellum adlı pazar yapısında yer alan yaklaşık 1700 yıllık yazıtlar, dönemin fiyat düzenlemelerini günümüze ulaştırıyor.
Roma İmparatoru Diocletianus, MS 301 yılında artan fiyatlarla mücadele etmek amacıyla Tavan Fiyatlar Fermanı’nı yayımlamıştır. İmparatorluk genelinde uygulanması amaçlanan düzenlemeyle gıda ürünlerinden çeşitli meslek gruplarının ücretlerine kadar çok sayıda mal ve hizmet için en yüksek fiyatlar belirlenmiştir.
Fermanda buğday, arpa, et, şarap ve zeytinyağı gibi temel tüketim ürünlerinin yanı sıra zanaatkâr, hekim ve öğretmenlerin alabilecekleri ücretlere de yer verilmiştir. Düzenleme, bütün ürünlerin aynı fiyattan satılmasını değil, belirlenen üst sınırların aşılmasını önlemeyi amaçlamıştır.
Aizanoi’deki Macellum yapısının taş bloklarına Latince ve Yunanca olarak işlenen fermanın bir bölümü günümüze kadar ulaşmıştır. MS 2. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen yapı, Roma döneminde özellikle gıda ürünlerinin satıldığı bir pazar alanı olarak kullanılmıştır.
1970 yılında meydana gelen Gediz depreminden sonra ortaya çıkarılan ve 1971 yılında kazılan Macellum, günümüzde dünyanın ilk borsalarından biri olarak anılmaktadır. Yapıdaki yazıtlar, Roma İmparatorluğu’nun fiyat artışlarına karşı uyguladığı ekonomik önlemlerin anlaşılması açısından önem taşımaktadır.
2012 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunan Aizanoi Antik Kenti, Zeus Tapınağı, antik tiyatrosu, stadyumu ve ticaret yapılarıyla Roma döneminin Anadolu’daki önemli yerleşimleri arasında bulunmaktadır.
