Sigara ile mücadelede yeni bir dönemin kapısı aralanıyor. Sağlık Bakanlığı, uzun süredir uygulanan “dumansız hava sahası” politikasını genişletmek için kapsamlı bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Hazırlık aşamasındaki taslakta, sigara yasağının yalnızca kapalı alanlarla sınırlı kalmayıp açık ve yarı açık alanları da kapsayacak şekilde genişletilmesi öngörülüyor.
AÇIK ALANLAR İÇİN YENİ DÜZENLEME
Mevcut uygulamada kapalı kamusal alanlarda geçerli olan sigara yasağının, parklar, plajlar ve işletmelerin açık bölümleri gibi alanlara taşınması gündemde. Özellikle restoran ve kafelerin açık alanlarında sigara kullanımının yaygınlaşması üzerine denetimlerin artırılması ve yeni sınırların netleştirilmesi planlanıyor. Taslakta “yarı açık alan” tanımının yeniden yapılacağı ve pasif içiciliği azaltmaya yönelik mesafe kurallarının getirileceği belirtiliyor.
PARK VE PLAJLARA "KIRMIZI HAT" GÜNDEMİ
Bakanlık, çocukların yoğun bulunduğu alanlara özel düzenleme üzerinde duruyor. Bu kapsamda parklar, oyun alanları, plajlar, yürüyüş yolları, bina girişleri ve otobüs durakları gibi kamusal alanlarda sigara kullanımına kısıtlama getirilmesi değerlendiriliyor. İşletmelerin terasları ve açık bölümleri de düzenleme kapsamına alınabilecek alanlar arasında yer alıyor.
AVRUPA MODELİ İNCELENİYOR
Hazırlık sürecinde Avrupa Birliği ülkelerindeki uygulamalar mercek altına alındı. Fransa’da çocuk odaklı koruma modeli kapsamında parklar, plajlar, okul çevreleri ve spor alanlarında sigara yasağı uygulanıyor. İhlal edenlere ise yüksek para cezaları kesiliyor. İspanya’da üniversite kampüsleri ve açık hava eğlence alanları da yasak kapsamına alınırken, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de düzenlemeye dahil edilmiş durumda. İsveç ve İtalya’da ise restoran terasları ve kamu binalarının girişlerinde sigara içilmesine izin verilmiyor.
HEDEF: PASİF İÇİCİLİĞİ AZALTMAK
Yeni düzenlemenin temel amacı, sigara kullanmayan vatandaşların maruz kaldığı pasif içiciliği en aza indirmek. Uzmanlar, açık alanlarda dahi yoğun duman maruziyetinin özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireyler için risk oluşturduğuna dikkat çekiyor. Türkiye’de her yıl yaklaşık 100 bin kişinin sigaraya bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiği belirtilirken, tütünle mücadelede daha güçlü adımların gerekliliği vurgulanıyor.
SATIN ALMA YAŞI VE PAKETLER DE GÜNDEMEDE
Avrupa’daki “tütünsüz nesil” hedefi doğrultusunda bazı ülkelerde sigara satın alma yaşının yükseltilmesi ve nötr paket uygulamasının hayata geçirilmesi dikkat çekiyor. Türkiye’de hazırlanacak düzenlemede benzer adımların değerlendirilip değerlendirilmeyeceği ise ilerleyen süreçte netlik kazanacak.
Taslak çalışmanın tamamlanmasının ardından kamuoyuna açıklanması bekleniyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde, Türkiye’de sigara yasağı kapsamı önemli ölçüde genişlemiş olacak ve tütün kontrol politikalarında daha müdahaleci bir döneme girilecek.
