Karadeniz’in parlayan yıldızı Samsun, sadece tarihi geçmişiyle değil, bitki örtüsü ve yaban hayatı çeşitliliğiyle de doğaseverlerin odak noktasında yer alıyor. Şehrin kuzeyinde Karadeniz’in hırçın dalgaları, güneyinde ise Canik Dağları’nın sarp yamaçları arasında sıkışan bu coğrafya, Türkiye’nin en önemli sulak alanlarından birini ve dünyanın sayılı kanyonlarından birini bünyesinde barındırıyor. Ekolojik turizmin merkezi haline gelen Samsun’da doğal güzellikler, sürdürülebilir çevre politikalarıyla korunarak gelecek nesillere aktarılmaya devam ediyor.
KIZILIRMAK DELTASI KUŞ CENNETİ VE UNESCO SÜRECİ
Samsun’da doğal güzellikler denildiğinde akla gelen ilk durak, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti'dir. Yaklaşık 56 bin hektarlık bir alanı kaplayan delta, Türkiye’nin en büyük ve en bozulmamış sulak alanlarından biri olma özelliğini taşır. Bafra, 19 Mayıs ve Alaçam ilçeleri sınırları içerisinde kalan bu bölge, göller, sazlıklar, ormanlar ve kumullardan oluşan bir habitat mozaiğidir.
Deltanın en çarpıcı özelliği, Türkiye’de görülen yaklaşık 490 kuş türünden 360’tan fazlasının burada gözlemlenebilmesidir. Özellikle tepeli pelikan, kara leylek ve ak kuyruklu kartal gibi nesli tehlike altında olan türlerin üreme alanıdır. Bölgedeki subasar ormanları (Galeriç Ormanları), ilkbahar aylarında su tabanının yükselmesiyle birlikte masalsı bir görünüme kavuşur. Bu doğal döngü, bölgenin biyolojik çeşitliliğini koruyan en temel unsurdur. Ziyaretçiler için oluşturulan gözlem kuleleri ve bisiklet parkurları, ekosisteme zarar vermeden bu zenginliği izleme imkanı sunmaktadır.
VEZİRKÖPRÜ ŞAHİNKAYA KANYONU: TÜRKİYE'NİN İKİNCİ BÜYÜK KANYONU
Samsun’un iç kesimlerinde, Vezirköprü ilçesinde yer alan Şahinkaya Kanyonu, Altınkaya Baraj Gölü üzerinde görkemli bir doğa harikası olarak yükselir. Yaklaşık 2,5 kilometre uzunluğundaki kanyon, 450 metreye varan dik kayalıklarıyla Kızılırmak’ın en dar geçitlerinden birini oluşturur. 2015 yılında "Tabiat Parkı" ilan edilen bölge, su sporları ve doğa fotoğrafçılığı için uluslararası standartlarda bir merkezdir.
Kanyonun turkuaz renkli suları ile devasa kaya duvarları arasındaki kontrast, bölgeye özgü bir mikroklima oluşturur. Şahinkaya Kanyonu, aynı zamanda ekstrem spor tutkunları için her yıl düzenlenen festivallere ev sahipliği yaparak adrenalin turizminin rotasına girmiştir. Tekne turlarıyla gezilebilen kanyon, Hitit döneminden kalma tarihi izlerin doğayla harmanlandığı stratejik bir konumda yer alır. Kaya yapısı itibarıyla endemik bitki türlerine de ev sahipliği yapan bu alan, Samsun’un karasal doğasının en güçlü temsilcisidir.
LADİK GÖLÜ VE YÜZEN ADALAR EKOSİSTEMİ
Samsun’un güneyinde, Ladik ilçesinde bulunan Ladik Gölü, nadir görülen "yüzen adalar" (drifting islands) oluşumuyla bilimsel ve turistik bir öneme sahiptir. Turna balığı ve tatlı su levreği gibi türlerin yaşadığı göl, yaklaşık 870 hektarlık bir alana yayılmaktadır. Göl üzerindeki bitki köklerinin birleşerek oluşturduğu toprak parçaları, rüzgarın yönüne göre su yüzeyinde hareket eder.
Ladik Gölü çevresi, Akdağ’ın eteklerinde yer alması sebebiyle yayla turizmiyle entegre bir yapıdadır. Kış aylarında kayak turizmine ev sahipliği yapan bölge, bahar ve yaz aylarında serin havası ve flora zenginliğiyle doğa yürüyüşçülerinin uğrak noktasıdır. Gölün çevresindeki sazlıklar, göçmen kuşların dinlenme noktası olması hasebiyle ekolojik dengenin korunması açısından kritik bir öneme sahiptir.
SAMSUN DOĞAL ALANLARININ ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLERİ
-
Kızılırmak Deltası: 56.000 hektar alan, 360+ kuş türü, UNESCO adayı.
-
Şahinkaya Kanyonu: 1.500 metre su derinliği potansiyeli, 2.5 km uzunluk, tekne turu imkanı.
-
Galeriç Ormanları: Türkiye’nin nadir subasar (longoz) ormanlarından biri.
-
Ladik Gölü: Hareketli yüzen adalar ve tatlı su balıkçılığı merkezi.
-
Tekkeköy Mağaraları: Doğa ile bütünleşik, Karadeniz’in ilk yerleşim izleri.
