Sağlık Bakanlığı tarafından yaklaşık bir yıldır üzerinde çalışıldığı belirtilen yeni tütün kontrol düzenlemesinin ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulması bekleniyor. Taslakta, 1 Ocak 2015'ten sonra doğanlara hayat boyu tütün ürünü satışının yasaklanması, 2040 yılından itibaren tütün ürünlerinin üretim ve satışının tamamen sonlandırılması ve restoranların açık alanlarında da sigara kullanımının yasaklanması gibi düzenlemeler yer alıyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, hazırlanan taslağa ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ergüder, düzenlemenin özellikle çocuk ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini engellemeye yönelik maddeler içerdiğini belirtti.
2015 SONRASI DOĞANLARA HAYAT BOYU SATIŞ YASAĞI
Taslakta yer alan düzenlemelerden birinin 1 Ocak 2015'ten sonra doğan kişilere yönelik olduğu belirtildi. Buna göre söz konusu yaş grubuna hayatları boyunca tütün ürünlerinin satışının yasaklanması planlanıyor.
Ergüder, çocukları ve gençleri korumaya yönelik bu uygulamanın bazı ülkelerde de hayata geçirildiğini ifade etti. Türkiye'de tütün kullanım oranlarının son yıllarda yeniden arttığını belirten Ergüder, özellikle kadınlar ve gençler arasında yaşanan artışa dikkat çekti.
2040'TAN İTİBAREN TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YASAK
Taslakta dikkat çeken bir diğer düzenleme ise 2040 yılı sonrasına ilişkin. Buna göre Türkiye'de 2040 yılından itibaren tütün ürünlerinin üretim ve satışının tamamen yasaklanması öngörülüyor.
Ergüder, Türkiye'de tütün ürünlerinin satış miktarının da yıllar içerisinde yükseldiğini belirterek, 2012'de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan satışların 2025'te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını söyledi.
Taslak kapsamında sigara paketlerine “sağlık vergisi” getirilmesinin de planlandığı ifade edildi. Bu vergiden elde edilecek gelirin koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerinde kullanılması öngörülüyor.
RESTORANLARIN AÇIK ALANLARINA DA SİGARA YASAĞI
Yeni düzenleme taslağında sigara kullanımına yönelik açık alan sınırlamalarının da yer aldığı belirtildi. Buna göre lokantaların hem açık hem de kapalı bölümlerinde sigara içilmesinin yasaklanması planlanıyor.
Park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde özel sigara içme alanlarının oluşturulması öngörülüyor. Böylece çocuk ve gençlerin sigara kullanımına maruz kalmasının ve sigara içme davranışını görmesinin azaltılması hedefleniyor.
SİGARA SATIŞINDA KİMLİK DOĞRULAMA DÖNEMİ
Taslakta çocuk ve gençlerin tütün ürünlerine erişiminin engellenmesine yönelik kimlik doğrulama sisteminin de hayata geçirilmesi planlanıyor. Ayrıca sigara paketlerinde standart paket uygulamasının genişletilmesi ve özellikle farklı pazarlama yöntemleriyle sunulan ince “slim” sigaraların bu kapsamda değerlendirilmesi öngörülüyor.
TEKLİFİN EKİM AYINDA MECLİS'E SUNULMASI BEKLENİYOR
Prof. Dr. Toker Ergüder, Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı düzenlemenin ekim ayında TBMM'ye sunulmasının planlandığını belirtti. Ancak söz konusu maddelerin şu aşamada taslak niteliğinde olduğu ve henüz yasalaşmadığı vurgulanıyor.
Ergüder ayrıca Yeşilay tarafından yaklaşık 7 bin kişiyle gerçekleştirilen saha araştırmasına değinerek, yeni kanun hazırlığına desteğin yüzde 90'ın üzerinde olduğunu, sigara kullananlar arasındaki desteğin ise yaklaşık yüzde 60 seviyesinde bulunduğunu ifade etti.
