ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları sonrası Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim, küresel enerji piyasalarında ciddi bir şok etkisi yarattı. Boğazın fiilen kapanması ve bir tankerin vurulması, Brent ve WTI petrol fiyatlarının 100 dolar sınırını aşmasına neden oldu. Enerji analistleri, bu tıkanıklığın devam etmesi halinde fiyatların 150 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın etkileri
Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, dünya enerji piyasalarında tektonik bir sarsıntı yarattı. Operasyon öncesi WTI fiyatı 73,90 dolar seviyesindeyken, boğazdaki 150 tanker bekleme moduna geçti ve pazar günü itibarıyla Brent 108,20 dolar, WTI ise 102,50 dolara yükseldi. Uzmanlar, yükselişin fiziksel arz eksikliğinden değil, geleceğe yönelik korkulardan kaynaklandığını belirtiyor.
Boğazın kapanmasının küresel anlamı
Hürmüz Boğazı, günlük yaklaşık 20-21 milyon varil petrolün geçtiği stratejik bir su yolu olarak dünya ekonomisinin oksijen kaynağıdır. Kapanması, deniz yoluyla taşınan petrolün üçte birini etkilerken, Asya’nın enerji ihtiyacını karşılayan Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore’de stoklar alarm durumuna geçti. LNG fiyatları da %45 artış gösterdi. Boğaz 72 saatten fazla kapalı kalırsa Brent petrol fiyatlarının 120 dolara çıkabileceği öngörülüyor.
Türkiye ekonomisine yansımaları
Küresel krizin Türkiye’ye etkisi, akaryakıt ve döviz kuru üzerinden hissediliyor. Benzin ve motorin fiyatlarının 75 TL’yi aşması bekleniyor, lojistik maliyetler artacak ve ürün fiyatlarına zam geleceği öngörülüyor. Ekonomist Mahfi Eğilmez, durumu “girdi maliyeti krizi” olarak tanımlıyor ve hiperenflasyon riskine dikkat çekiyor.
