Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) emekli maaşı sisteminde köklü bir değişiklik için hazırlık yaptığı iddiası Ankara kulislerini hareketlendirdi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, TGRT Haber canlı yayınında yaptığı açıklamada, emekli aylıklarının hesaplanma yönteminin yeniden düzenlenmesinin gündemde olduğunu belirterek, prim gün sayısına göre kademeli maaş sisteminin masada olduğunu söyledi.
Bal’ın açıklamalarına göre, en düşük emekli maaşının 20 bin liraya yükseltilmesinin ardından mevcut sistemdeki adaletsizlikler daha görünür hale geldi. Özellikle farklı prim gün sayılarına rağmen milyonlarca emeklinin aynı maaşı almasının sürdürülebilir olmadığı vurgulandı.
TABAN MAAŞTA EMEKLİ SAYISI 5 MİLYONA DAYANDI
En düşük emekli aylığı uygulamasının 2019 yılında bin lira seviyesinde başladığını hatırlatan Murat Bal, bugün bu rakamın 20 bin liraya ulaştığını ifade etti. Ancak kök maaşların düşük kalması nedeniyle artışların büyük ölçüde Hazine desteğiyle sağlandığını belirten Bal, başlangıçta yaklaşık 1 milyon emeklinin taban maaş aldığını, bugün ise bu sayının 5 milyona yaklaştığını söyledi.
Bal, bu tablonun sosyal güvenlik sistemi açısından sağlıklı olmadığını belirterek, maaşların prim gün sayısıyla daha adil bir şekilde ilişkilendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
“AZ PRİME AZ, ÇOK PRİME ÇOK MAAŞ” VURGUSU
Mevcut sistemde 3 bin 600 gün primle emekli olan bir kişiyle 9 bin gün prim ödeyen bir BAĞ-KUR’lunun aynı maaşı almasının ciddi bir eşitsizlik yarattığını ifade eden Bal, yeni modelin bu sorunu gidermeyi hedeflediğini söyledi. Sistemin temel ilkesinin “az prim ödeyene az, çok prim ödeyene çok maaş” olacağını vurgulayan Bal, buna rağmen hiçbir emekli aylığının 20 bin liranın altına düşmemesi gerektiğinin altını çizdi.
KÖK MAAŞLAR DÜŞÜK, HAZİNE DESTEĞİ ARTIYOR
Kök emekli maaşlarının halen 11-12 bin lira seviyelerinde olduğunu belirten Bal, açlık sınırının 30 bin liraya yaklaştığı bir dönemde bu rakamların yetersiz kaldığını söyledi. Mevcut taban maaş uygulamasının büyük ölçüde Hazine desteğiyle sürdürüldüğüne dikkat çeken Bal, uzun vadede bu yapının zorlanabileceğini ve kalıcı bir reforma ihtiyaç olduğunu ifade etti.
SORUNUN KAYNAĞI 2008 SONRASI DÜZENLEMELER
Bal, emekli maaşlarındaki düşüşün temel nedeninin 2008 sonrası aylık bağlama oranlarının düşürülmesi olduğunu belirterek, geçmişte çalışanların emekli olduklarında maaşlarının büyük bölümünü alabildiğini, günümüzde ise aynı şartlarda çok daha düşük aylıklarla karşılaşıldığını dile getirdi. Bu durumun özellikle uzun yıllar yüksek prim ödeyen BAĞ-KUR’luları mağdur ettiğini söyledi.
YENİ MODEL İÇİN GERİ SAYIM
Türkiye’de ortalama emekli maaşının 25 bin liranın altında olduğunu belirten Murat Bal, yüksek maaş alan emekli sayısının oldukça sınırlı kaldığını ifade etti. SGK bünyesinde yeni emekli maaşı modeli üzerinde çalışmaların sürdüğünü aktaran Bal, düzenlemenin yakın zamanda kamuoyuna açıklanmasının beklendiğini söyledi. Bal, “Daha adil, primle doğru orantılı bir sistem geliyor. Kırmızı çizgi ise en düşük emekli maaşının 20 bin liranın altına düşmemesi” ifadelerini kullandı.
