Samsun Diyabet Derneği Başkanı, Halk Sağlığı ve İç Hastalıkları Uzmanı Dr. M. Emin Dinççağ, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında diyabet ve obezitenin küresel boyutuna ilişkin açıklamalarda bulundu. Dünyada her 10 kişiden birinin diyabet, her 8 kişiden birinin ise obezite ile yaşadığını belirten Dinççağ, hastalıklara karşı yapılan bütçe harcamalarına karşın vaka sayılarının artmaya devam ettiğini söyledi.
Ülkelerin her yıl gayrisafi milli hasılalarının yaklaşık yüzde 2’sini diyabet ve obeziteyle mücadeleye ayırdığını kaydeden Dinççağ, bu harcamalara rağmen hastalıkların yayılmasının küresel bir çelişki barındırdığını ifade etti. Dinççağ, artışın arkasındaki temel nedenler arasında hareketsiz yaşam tarzını, hazır gıdaları ve şekerli içecek tüketimini gösterdi.
DÜNYA GENELİNDE 635 MİLYON HASTA BULUNUYOR
Diyabet ve obezitenin bulaşıcı olmayan hastalıklar grubunda yer aldığını ve her yıl milyonlarca insanın yaşamını yitirmesine yol açtığını aktaran Dr. M. Emin Dinççağ, mevcut tabloyu "Bugün dünyada 635 milyon tip 2 diyabetli var. En az bu kadar gizli şeker hastası var. Küresel bir salgından söz ediliyor. Bunlara bulaşıcı olmayan hastalıklar deniliyor ve önemli ölçüde ölüm nedenleri arasında yer alıyor. Her yıl milyonlarca insan obezite, tip 2 diyabet ve ilişkili hastalıklar nedeniyle ölüyor" sözleriyle özetledi.
OTOMASYON VE MOTORLU ARAÇLAR UYARISI
Şehirleşme ile birlikte kentlerdeki yeşil alanların azaldığını, dünyadaki motorlu araç sayısının ise 1,5 milyarı aştığını ve yıllık üretimin 100 milyon adet seviyesine ulaştığını belirten Dinççağ, günlük yaşam alışkanlıklarının insanları hareketsizliğe yönelttiğine dikkat çekti. Dinççağ, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
Tip 2 diyabetin önlenmesinde hareketli bir yaşam ve sağlıklı beslenme konusunda öğütler veren dünya, insanları daha az hareket etmeye zorlayan araç gereç sayısının artmasına tanıklık ediyor. Günlük yaşamımızda otomasyon, uzaktan kumanda, asansör, home ofis çalışmalar, bilgisayar başında çalışma ve gençlerin ve çocukların bilgisayar bağımlılığı, yürüyüş yerine otomobil veya motorlu araçların kullanılmasını teşvik ediyor. Bu durum insanlığın daha az hareket etmesine ve obezite gibi ciddi sağlık problemlerine yol açıyor.
HAZIR GIDALAR VE FRUKTOZ BÜYÜK TEHDİT
Yüksek fruktozlu mısır şurubu üretiminin 1970 ve 2000’li yıllarda logaritmik biçimde yükseldiğini hatırlatan Dinççağ, ucuz maliyeti ve kullanım kolaylığı sebebiyle tercih edilen bu şekerlerin özellikle Asya ve Latin Amerika pazarlarında paketli gıda ile gazlı içecek sektörünü büyüttüğünü aktardı. Hazır gıdalar ve fast food beslenmenin sağlıklı beslenmeyi engellediğini vurgulayan Dinççağ, nişasta bazlı şekerlerin kullanımına yönelik "Kota uygulamalarına rağmen nişasta bazlı şekerlerin, özellikle gençlerin, çocukların sevdiği şekerleme ve atıştırmalık ürünlerde kullanılması ve bunların tüketiminin artması da bir diğer çelişkidir" diye konuştu.
Paketli ürünlerde yer alan bu bileşenlerin yol açtığı rahatsızlıklara da değinen Dinççağ, "Paketli ürünler (kek, bisküvi, soslar, gazlı içecekler) içeriğindeki fruktoz bazlı şekerler nedeniyle önemli ölçüde karaciğer yağlanması, obezite ve tip 2 diyabet nedeni olabileceği araştırmalarda ortaya konulmuştur" dedi. Bir yandan tip 2 diyabet ve obeziteyi önleme çabaları sürerken diğer yandan otomasyonun, motorlu araçların ve fruktoz bazlı şeker üretiminin teşvik edilmesinin çelişki oluşturduğunu yineleyen Dinççağ, hastalıklarla mücadelenin dünya genelinde hız kesmeden devam etmesi gerektiğini belirtti.
