Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) son dönemde sahte sigortalılık denetimlerini artırmasıyla birlikte emeklilik iptalleri yeniden gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Baş Uzmanı İsa Karakaş, hangi durumlarda emekliliğin iptal edildiğini ve vatandaşların nelere dikkat etmesi gerektiğini anlattı.
“FİİLİ ÇALIŞMA YOKSA SGK İPTAL EDER”
Karakaş, gerçek ve fiili bir çalışma olmadan yapılan sigortalılıkların geçersiz sayıldığını belirtti.
“Çalışmadığı halde kendisini bir arkadaşının ya da akrabasının iş yerinden sigortalı gösterenlerin sigortalılığı yasal değildir. Aradan ne kadar zaman geçerse geçsin, ortada fiili gerçek bir çalışma yoksa SGK bu sigortalılığı iptal eder. Emekli olunmuşsa emeklilik de iptal edilir” dedi.
SAHTE İŞ YERLERİ VE PARAVAN ŞİRKETLER
Karakaş, kağıt üzerinde kurulmuş paravan şirketler üzerinden sigortalı gösterilen kişilerin de ciddi risk altında olduğunu söyledi.
“Az bir para karşılığında sigortalı gösteren sahte iş yerleri var. Bu tür yerlerden yapılan sigortalılıklar iptal edilir. Emekli olanların da emeklilikleri düşürülür” ifadelerini kullandı.
SGK’nin İş Yeri Karnesi Sistemi ile iş yerlerini risk analizine tabi tuttuğunu belirten Karakaş, hizmet dökümlerinde yer alan:
‘Ş’ (Şüpheli iş yeri)
‘K’ (Kontrollü iş yeri)
‘S’ (Sahte iş yeri)
ibarelerinin denetim sürecini gösterdiğini aktardı.
ŞİRKET SAHİPLERİNE UYARI
Karakaş, şirket sahiplerinin kendi şirketlerinde 4/A (SSK) kapsamında sigortalı gösterilmesinin de emeklilik iptaline yol açabileceğini belirtti. Bu durumda kişinin sigortalılığının iptal edilerek 4/B (Bağ-Kur) statüsüne geçirileceğini ve emeklilik şartlarının değişebileceğini söyledi.
EŞİN İŞ YERİNDE ÇALIŞMA DURUMU
Eşlerin birbirlerinin iş yerinde sigortalı olabileceğini ancak bunun gerçek bir hizmet akdine dayanması gerektiğini vurgulayan Karakaş, ücret almadan yalnızca yardım amaçlı çalışmalarda sigortalılığın geçersiz sayılabileceğini kaydetti.
SAHTE BOŞANMALAR VE YETİM MAAŞI
Karakaş, babadan maaş almak için yapılan sahte boşanmaların da SGK tarafından tespit edilmesi halinde yetim maaşının iptal edildiğini ve ödenen tutarların faiziyle geri alındığını ifade etti.
PRİMLER İADE EDİLMİYOR
Sahte sigortalılık tespit edilmesi halinde yatırılan primlerin iade edilmediğini belirten Karakaş, şu uyarıda bulundu:
-
Emekli maaşları faiziyle geri alınır.
-
Sağlık giderleri ve ödenekler tahsil edilir.
-
Doğum, iş göremezlik ve işsizlik ödenekleri geri istenir.
-
Paravan şirket kurulması durumunda adli süreç başlatılabilir.
Karakaş, “Gerçek bir iş yerinde fiilen çalışıyorsanız korkulacak bir durum yok. Ancak sahte sigortalılık ciddi sonuçlar doğurur” diyerek vatandaşları uyardı.
