TBMM’ye sunulan torba yasa teklifinin etki analizi netleşti. Vergi ve harçlarda yapılan artışlar, istisnaların daraltılması ve bazı teşviklerin kaldırılmasıyla birlikte bütçeye 200 milyar TL’nin üzerinde ek gelir sağlanması öngörülüyor. Yeni düzenlemeler, işveren prim teşviklerinden konut kira istisnasına, BES katkısından araç satış harçlarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor.
İŞVEREN PRİM TEŞVİKİNDE KISITLAMA: 97.6 MİLYAR TL TASARRUF
Torba teklifin en büyük etkisi, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) üzerinden sağlanan işveren prim teşviklerinin düşürülmesiyle gerçekleşecek. Mevcut uygulamada uzun vadeli sigorta kolları işveren hissesi için uygulanan 4 puanlık indirimin 2 puana düşürülmesiyle 97,6 milyar TL tasarruf sağlanması hedefleniyor. Ayrıca genç girişimci teşvikinin kaldırılmasından da 11,7 milyar TL katkı bekleniyor.
KİRA İSTİSNASI KISITLANIYOR: 22 MİLYAR TL GELİR BEKLENTİSİ
2024 yılında yaklaşık 2 milyon mükellefin yararlandığı konut kira gelirine uygulanan istisnanın sınırlandırılmasıyla, bu sayının 500 binin altına düşmesi ve 2027 yılı itibarıyla 22 milyar TL’lik ek vergi geliri sağlanması bekleniyor. Ayrıca kiraya verilen konutlar için kullanılan kredi faizlerinin artık gider olarak gösterilemeyecek olmasıyla da 1,6 milyar TL ek gelir hedefleniyor.
YENİ HARÇLAR, YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER: 4.5 MİLYAR TL'LİK ARTIŞ
Sağlık kuruluşlarından veteriner kliniklerine, kuyumculardan ikinci el araç alım-satımı yapanlara kadar birçok meslek grubu için yıllık zorunlu harçlar getiriliyor. Yeni düzenlemeyle sadece bu alandan 4,5 milyar TL ek bütçe geliri öngörülüyor.
Öne çıkan harç kalemleri:
-
Özel sağlık kuruluşları: 20-50 bin TL
-
Diş klinikleri: 20-40 bin TL
-
Veteriner poliklinikleri: 10-40 bin TL
-
Kuyumcular: 30 bin TL
-
Taşınmaz ve araç alım-satımı yapanlar: 20 bin TL
ARAÇ SATIŞLARINA HARÇ: 13.1 MİLYAR TL GELİR HEDEFİ
İkinci el ve sıfır araç satışlarından binde 2 oranında harç alınması yönündeki düzenlemenin 2026 yılında devreye girmesi bekleniyor. 2024 yılı verileriyle hesaplandığında, bu kalemden 13,1 milyar TL’lik vergi geliri sağlanabileceği tahmin ediliyor.
BES KATKISINDA KRİTİK YETKİ CUMHURBAŞKANI'NDA
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) için devlet katkısı oranını yüzde 30'dan yüzde 0 ile 50 arasında değiştirme yetkisi Cumhurbaşkanına veriliyor. Etki analizine göre her yüzde 1’lik değişiklik, yaklaşık 4,5 milyar TL, yüzde 10’luk değişim ise 45 milyar TL bütçe etkisi yaratıyor.
"VERGİ ARTIŞI DEĞİL, KAMU TASARRUFU ÖNCELİKLİ OLMALI"
Ekonomi gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu, torba yasa teklifine eleştirilerde bulundu. Tolu, özellikle konut kira istisnasının sınırlandırılması ve konut kredi faizlerinin gider olmaktan çıkarılmasının, barınma krizini derinleştireceğini savundu. Ayrıca, işveren teşviklerinin azaltılmasının imalat dışı sektörleri zorlayacağını ifade etti. “Vergi artırmakla değil, kamu harcamalarını kısarak bütçe sağlanmalı. Özellikle üretim ve ihracat odaklı teşvikler önceliklenmeli. Şu anda her zamankinden daha çok vergi adaleti, kayıt dışılıkla mücadele ve kamu tasarrufu gerekiyor,” dedi.
ÖNE ÇIKAN DİĞER DÜZENLEMELER
-
Geçici vergi beyannamesi sayısı tekrar 4’e çıkarılıyor.
-
Taşıt ve gayrimenkul dışında yeni vergi alanlarının bulunması çağrısı yapılıyor.
-
Kamuda üç yıl süreyle stratejik olmayan yatırımların durdurulması öneriliyor.
Torba yasa ile bütçeye kısa vadede 200 milyar TL’nin üzerinde kaynak sağlanması hedeflenirken, düzenlemelerin vergi adaleti, ekonomik canlılık ve toplumsal etki açısından çok yönlü sonuçları olması bekleniyor. Yasa teklifinin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor.
