Ortadoğu’da tırmanan askeri gerilim ve küresel ticaretin can damarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik kördüğüm, Türk sanayisinde üretim çarklarını yavaşlattı. Plastik hammadde fiyatlarındaki öngörülemeyen artış ve tedarik zincirindeki kırılma nedeniyle İstanbul, Gaziantep, Adana ve Konya’daki çok sayıda plastik üretim tesisi faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldı. Ekonomim'den Merve Yiğitcan'ın haberine göre, hammadde maliyetleri altında ezilen sanayiciler, çalışanlarını bayram iznine çıkararak süreci "mücbir sebep" kapsamında değerlendirmeye hazırlanıyor.
Hürmüz Boğazı Tıkanıklığı ve Hammadde Depremi
ABD-İsrail-İran hattındaki savaş atmosferiyle birlikte Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatılması, küresel piyasalarda deprem etkisi yarattı. Petrol fiyatlarındaki ani sıçrama, reel sektörde hammadde krizini tetikledi. Plastik sektörünün ana girdisi olan polimer fiyatlarında yüzde 60 ile yüzde 80 arasında fahiş artışlar meydana geldi. Hammaddeye ulaşımın hem maliyetli hem de lojistik olarak imkansız hale gelmesiyle birlikte, sanayi şehirlerindeki pek çok tesis çareyi üretim durdurma ve erken bayram tatili kararı almakta buldu.
Sanayiciden Mücbir Sebep Çağrısı
TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu, dünya petrol ve doğalgaz rezervinin yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın Türkiye’yi doğrudan vurduğunu ifade etti. Ambalaj sektöründe maliyetlerin ilk etapta yüzde 25 oranında yansıdığını belirten Eroğlu, şunları kaydetti:
“Şu anda hammadde bu kadar pahalıyken ve tedarik sıkıntısı varken, imalathanelerin çok büyük kısmı bayram için erken tatile çıktı. Hatta bir kısmı geçen hafta itibarıyla üretimi durdurdu. Özellikle Gaziantep ve İstanbul’daki üyelerimizin çoğu, savaşın seyrini görmek için süre kazanmaya çalışıyor. Eğer petrol fiyatlarında bir geri çekilme veya barış umudu doğmazsa, yıllık izinlerin erkene çekilmesiyle kapasite kullanım oranlarında sert düşüşler yaşanabilir.”
Eroğlu, mevcut durumun kamu tarafından ‘mücbir sebep’ (force majeure) olarak kabul edilmesi ve fiyatların ivedilikle gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
