Anne sütü uzun süre yalnızca besleyici bir gıda olarak kabul edildi. Kalori, yağ ve protein oranlarıyla sınırlı değerlendirilen bu doğal besin, bilim dünyasında sabit içerikli bir kaynak gibi ele alındı. Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar, anne sütünün canlı, değişken ve bebeğe göre şekillenen bir yapıya sahip olduğunu ortaya koydu.
PRİMAT ARAŞTIRMALARI DİKKAT ÇEKİCİ SONUÇLAR VERDİ
2008 yılında Kaliforniya’da yürütülen primat araştırmaları, anne sütüne bakışı değiştiren önemli bulgular sundu. Evrimsel antropolog Katie Hinde tarafından yapılan çalışmada, rhesus makak annelerinden alınan yüzlerce süt örneği incelendi. Erkek yavru emziren annelerin sütünde yağ ve protein oranının daha yüksek olduğu, dişi yavru emziren annelerde ise süt miktarının arttığı belirlendi.
ANNE SÜTÜ DAVRANIŞLARI DA ŞEKİLLENDİRİYOR
Araştırmalar ilerledikçe anne sütünün yalnızca fiziksel gelişimi değil, davranış biçimini de etkilediği ortaya çıktı. İlk kez anne olan genç bireylerin sütünde kalori oranı düşükken stres hormonu kortizol seviyesinin daha yüksek olduğu saptandı. Bu sütle beslenen yavruların daha hızlı geliştiği ve çevreye karşı daha tetikte olduğu gözlemlendi.
EMZİRME ANINDA BİYOLOJİK İLETİŞİM KURULUYOR
Bilim insanları, emzirme sırasında anne ile bebek arasında karşılıklı bir biyolojik iletişim gerçekleştiğini tespit etti. Emzirme esnasında bebeğin tükürüğünden mikroskobik miktarda sıvı meme dokusuna geri akıyor. Bu sayede annenin vücudu, bebeğin bağışıklık durumunu algılayarak süt içeriğini saatler içinde değiştirebiliyor.
BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ İÇİN DOĞAL KORUMA MEKANİZMASI
Bebekte enfeksiyon riski belirdiğinde anne sütündeki beyaz kan hücreleri ve antikor seviyeleri artıyor. Bağışıklık sistemi desteklenirken, bebek iyileştiğinde süt içeriği yeniden eski seviyesine dönüyor. Uzmanlara göre bu süreç, milyonlarca yıl içinde evrimleşmiş bir çağrı–yanıt mekanizmasının sonucu.
ANNE SÜTÜNÜN ETKİSİ BEBEKLERLE SINIRLI DEĞİL
Son çalışmalar, anne sütündeki bazı bileşenlerin yalnızca bebek sağlığıyla sınırlı kalmadığını gösteriyor. İnsan sütü oligosakkaritleri bağırsak florasını desteklerken, HAMLET adlı molekülün kanser hücrelerini hedef alıp sağlıklı hücrelere zarar vermediği belirlendi. Prematüre bebeklerde yapılan erken dönem çalışmalarda ise anne sütünün beyin gelişimini destekleyici etkileri gözlemlendi.
